XƯNG HÔ CHUẨN TRONG ĐẠO GIÁO

(Hiểu đúng – Dùng đúng – Tránh nhầm lẫn với tôn giáo khác)

Trong sinh hoạt tín ngưỡng hiện nay, nhiều người theo thói quen khi bình luận trên mạng thường viết “A Di Đà Phật”. Đây là cách xưng niệm thuộc hệ Phật giáo, đặc biệt là Tịnh Độ tông.

Vậy người học và hành Đạo giáo nên xưng niệm thế nào cho chuẩn?
Nên chào nhau ra sao?
Gọi thầy thế nào cho đúng phép?

Bài viết này sẽ phân tích rõ ràng dựa trên kinh điển Đạo giáo và truyền thống nghi lễ chính thống.

1. Đạo giáo có niệm danh hiệu như “Nam mô” không?

Trong Phật giáo, câu “Nam mô A Di Đà Phật” là cách quy kính (quy y) một vị Phật.

Đạo giáo không dùng cụm từ “Nam mô” (南無) vì đây là thuật ngữ phiên âm từ tiếng Phạn Namo.

Thay vào đó, Đạo giáo dùng cấu trúc:

“Vô lượng… Thiên Tôn” (無量…天尊)
hoặc
“… Đại Thiên Tôn” (大天尊)

Ví dụ phổ biến nhất:

👉 “Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn” (福生無量天尊)

Đây là câu chào – niệm – cầu phúc được dùng rộng rãi trong Đạo giáo Toàn Chân phái.

2. “Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn” nghĩa là gì?

• Phúc sinh (福生): Phúc lành phát sinh

• Vô lượng (無量): Không thể đếm hết

• Thiên Tôn (天尊): Bậc tôn quý trên trời

Hiểu trọn câu:

“Nguyện phúc lành vô lượng sinh khởi.”

Đây không phải cầu xin ban ơn, mà là lời chúc – lời khởi niệm cát tường.

Trong nghi thức Đạo giáo, cụm này xuất hiện trong các khoa nghi của Toàn Chân Đạo từ thời:

• Khâu Xử Cơ (1148–1227, đời Kim – Nguyên)

• Hệ Long Môn phái

Trong các bản khoa nghi Long Môn còn ghi:

“Phúc sinh vô lượng thiên tôn, phổ cáo thập phương…”

3. Có thể dùng “Vô lượng Thiên Tôn” một mình không?

Có.

Khi cần ngắn gọn (ví dụ bình luận mạng xã hội), nhiều đạo hữu chỉ viết:

Vô Lượng Thiên Tôn

Đây tương đương một lời chào trang nghiêm.

Tuy nhiên, về đầy đủ nghi lễ, sẽ dùng:

Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn

4. Khi nào dùng câu nào?

📌 Trường hợp 1: Chào nhau giữa đồng đạo

Có thể dùng:

• Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn

• Vô Lượng Thiên Tôn

• Đạo huynh / Đạo hữu

Ví dụ:

Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn, đạo huynh mạnh khỏe.

📌 Trường hợp 2: Kết thúc bài viết, bình luận

Có thể ghi:

Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn.

Hoặc trang trọng hơn:

Cẩn bái. Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn.

📌 Trường hợp 3: Trong nghi lễ chính thức

Phải xưng danh vị cụ thể, ví dụ:

• Thái Thượng Lão Quân

• Ngọc Thanh Nguyên Thủy Thiên Tôn

• Thượng Thanh Linh Bảo Thiên Tôn

• Thái Thanh Đạo Đức Thiên Tôn

Hệ thống này thuộc Tam Thanh.

Lão Tử được tôn xưng là Thái Thượng Lão Quân trong Đạo giáo thần học.

5. Xưng hô giữa các cấp bậc trong Đạo giáo

🔹 1. Đồng đạo với nhau

• Đạo hữu (道友)

• Đạo huynh (với người lớn tuổi hơn)

• Đạo đệ (với người nhỏ tuổi hơn)

Không dùng: thí chủ, sư phụ kiểu Phật giáo.

🔹 2. Với thầy truyền pháp

• Sư phụ (師父)

• Ân sư

• Gia sư

• Tôn sư

Nếu theo hệ Toàn Chân:

• Tôn xưng đầy đủ pháp hiệu.

🔹 3. Trong văn sớ

Cấu trúc chuẩn thường là:

Cẩn cụ sớ văn
Phục dĩ…
Cung khấu…

Điều này ghi rõ trong các bản khoa nghi thuộc Đạo Tạng Minh triều.

6. Trích dẫn từ Đạo Tạng

Trong các khoa nghi thuộc hệ Linh Bảo và Toàn Chân lưu trong Đạo Tạng Chính Thống (明正統道藏) thời Minh, các phần mở đầu thường xưng:

“Thần kim đương… khấu đầu lễ bái… Nguyên Thủy Thiên Tôn…”

Không hề dùng “Nam mô”.

7. Có nên dùng “A Di Đà Phật” khi theo Đạo giáo?

Về văn hóa xã hội, không ai cấm bạn nói.
Nhưng về học thuật tôn giáo, nên phân biệt rõ.

Giữ đúng truyền thống giúp:

• Không lẫn hệ tư tưởng

• Không pha trộn nghi lễ

• Giữ chuẩn mạch truyền thống

Đạo giáo có hệ thống riêng, không cần vay mượn.

8. Tóm lược cách dùng thực tế hiện nay

9. Một lưu ý quan trọng

Đạo giáo không đặt trọng tâm ở việc lặp danh hiệu để cầu cứu.

Tinh thần cốt lõi vẫn là:

• Tu dưỡng

• Giữ đức

• Thuận tự nhiên

• Ít dục vọng

Như trong:

• Đạo Đức Kinh

• Nam Hoa Kinh

Tinh thần không nằm ở câu niệm, mà ở người hành.

KẾT LUẬN

Nếu là người học Đạo giáo, khi bình luận hay chào nhau, nên dùng:

Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn

Đó là cách xưng niệm đúng truyền thống Toàn Chân – Long Môn, có nền tảng trong khoa nghi Đạo Tạng, và phù hợp sinh hoạt hiện đại.

Giữ đúng hệ thống là giữ được bản sắc.
Hiểu rõ thì dùng tự nhiên, không cần phô trương.

Phúc sinh Vô Lượng Thiên Tôn.