Đạo Đức Kinh – Chương 4 – Đạo Huyền Thâm Vô Cực

原文

道冲，而用之有弗盈也。
渊呵！似万物之宗。
锉其兑，解其纷，和其光，同其尘。
湛呵！似或存。
吾不知其谁之子，象帝之先。

Âm Hán Việt

Đạo xung, nhi dụng chi hựu phất doanh dã.
Uyên ha! Tự vạn vật chi tông.
Tỏa kỳ đoái, giải kỳ phân, hòa kỳ quang, đồng kỳ trần.
Trạm ha! Tự hoặc tồn.
Ngô bất tri kỳ thùy chi tử, tượng Đế chi tiên.

Dịch nghĩa

Đạo rỗng lặng, nhưng dùng mãi không bao giờ đầy.
Sâu thẳm thay! Tựa như gốc tổ của muôn loài.

Mài nhẵn sắc bén của nó,
tháo gỡ rối ren của nó,
hòa ánh sáng của nó,
đồng cùng bụi trần của nó.

Ẩn sâu thay! Như còn như mất.
Ta không biết nó là con của ai,
dường như có trước cả Thiên Đế.

Diễn giải

Đạo không phải vật hữu hình.
Đạo giống như một chiếc bình rỗng – càng dùng lại càng không cạn.

Cái “rỗng” ấy không phải trống không,
mà là nguồn vô tận.

Sâu thẳm không đáy.
Không thấy hình, nhưng sinh ra vạn vật.
Không nghe tiếng, nhưng điều hòa trời đất.

Vạn sự đều nương vào Đạo mà có,
như cây nương vào rễ,
như sông nương vào nguồn.

Đạo không phô trương sắc bén.
Nó mài đi sự nhọn cạnh của chính mình.
Không để lộ ánh sáng chói lòa.
Không đứng cao hơn bụi trần.

Đạo hòa mình vào đời,
mà không nhiễm đời.
Ở trong trần thế,
mà không thuộc về trần thế.

Nó lặng lẽ.
Như chìm sâu trong hư vô.
Nhưng chưa từng mất.

Có lúc tưởng như không tồn tại,
nhưng vạn vật vẫn vận hành nhờ nó.

Ta không thể gọi tên nó.
Không biết nó sinh từ đâu.
Chỉ biết rằng –
trước cả Trời Đất hữu hình,
Đạo đã hiện hữu.

Đó là căn nguyên tối sơ.
Là nguồn mạch vô thủy vô chung.

Ai sống thuận Đạo,
sẽ học được cách “mài sắc bén của mình”,
giảm tranh hơn thua,
giấu ánh sáng chói lọi,
đồng hành cùng thế gian mà không đánh mất chân tính.

Đạo không ở nơi cao xa.
Đạo ở trong sự sâu lặng của chính tâm mình.