Độn giáp trong Đạo giáo
1️⃣ Độn giáp là gì?
“Độn giáp” – 遁甲 – nếu dịch sát:
-
Độn (遁) → Ẩn, tàng, tránh, chuyển vị
-
Giáp (甲) → Thiên Can đứng đầu, chủ soái, dương khí sơ sinh
Hợp lại:
Ẩn Giáp – Tàng Soái – Dịch chuyển Thiên cơ.
Trong thuật số, người đời quen gọi:
Kỳ Môn Độn Giáp (奇門遁甲)
→ Một trong Tam Thức:
-
Thái Ất (太乙)
-
Lục Nhâm (六壬)
-
Độn Giáp (遁甲)
Nhưng trong Đạo giáo, Độn Giáp không chỉ là bói toán — mà là pháp vận thiên cơ.
2️⃣ Nền tảng vũ trụ quan của Độn Giáp
Độn Giáp đứng trên ba trục lớn:
① Thời gian
-
Can Chi
-
Tiết khí
-
Tam nguyên (Thượng – Trung – Hạ)
② Không gian
-
Cửu cung
-
Bát phương
-
Lạc thư
③ Khí vận
-
Âm dương thịnh suy
-
Ngũ hành sinh khắc
-
Thiên thời – Địa lợi – Nhân hòa
Tức là:
Độn Giáp = Bản đồ thời – không – khí.
3️⃣ Vì sao gọi “Độn Giáp”?
Trong hệ thống Thập Can:
-
Giáp đứng đầu
-
Tượng nguyên khí sơ sinh
-
Chủ soái
Nhưng trong bàn Độn Giáp:
➡️ Giáp không lộ.
➡️ Giáp phải “độn” (ẩn).
Vì sao?
Đạo gia giải thích:
Thiên cơ bất khả lộ.
Soái bất khả hiện.
Giống quân sự:
-
Tướng giỏi không đứng đầu trận
-
Mà ẩn sau điều binh
4️⃣ Cấu trúc bàn Độn Giáp
Một bàn đầy đủ gồm:
-
Cửu cung
-
Bát môn
-
Cửu tinh
-
Bát thần
-
Tam kỳ
-
Lục nghi
Chồng lên nhau thành một “ma trận thiên cơ”.
5️⃣ Độn Giáp trong Đạo giáo dùng làm gì?
Không chỉ để “xem”.
Mà để:
① Hành pháp – lập đàn
Ví dụ:
-
Chọn giờ khai quang
-
Chọn phương đặt đàn
-
Chọn cửa xuất nhập khí
Nếu sai:
-
Khí tán
-
Pháp không ứng
Nếu đúng:
-
Khí tụ
-
Linh ứng nhanh
② Xuất hành – tị hung
Đạo sĩ xưa khi đi xa:
-
Xem cửa sinh – tử
-
Chọn hướng đi
-
Chọn giờ xuất phát
Gọi là:
“Tòng sinh môn xuất – bách sự hanh.”
③ Trấn trạch – phong thủy động
Khác phong thủy tĩnh (long mạch, sơn thủy).
Độn Giáp xem:
-
Thời điểm động thổ
-
Hướng mở cửa
-
Ngày nhập trạch
Tức là phong thủy theo thời khí.
④ Nội tu – hành khí
Một số phái nội đan dùng Độn Giáp để:
-
Chọn giờ luyện công
-
Chọn phương tọa
-
Khai đỉnh – khai khiếu
Vì họ tin:
Khí trời hợp → khí người thông.
6️⃣ Ví dụ ① – “Ẩn binh trong sương”
Truyền thuyết kể:
Một đạo sĩ thời loạn dẫn dân chạy nạn.
Quân địch truy sát phía sau.
Ông lập bàn Độn Giáp, chọn:
-
Giờ Đỗ môn
-
Hướng Cấn
Rồi dẫn dân đi vào núi.
Quân địch đuổi tới:
-
Thấy sương mù dày đặc
-
Đi vòng mà không gặp
Không phải phép tàng hình.
Mà là:
-
Đi đúng “khí ẩn”
-
Vào vùng khí tán quang
Độn Giáp gọi là:
Nhập Đỗ môn – tàng hình khí.
7️⃣ Ví dụ ② – “Khai môn đắc tài”
Một thương nhân xưa hỏi đạo sĩ:
“Mở cửa hàng hướng nào?”
Đạo sĩ không xem long mạch trước.
Mà lập Độn Giáp theo ngày khai trương.
Chọn:
-
Khai môn
-
Hợp tinh
-
Sinh khí phương
Sau đó mới định hướng cửa.
Kết quả:
-
Khách tự tìm đến
-
Buôn bán thịnh
Đây gọi:
Dĩ thiên thời dẫn nhân khí.
8️⃣ Ví dụ ③ – “Độn để tránh sát”
Trong chiến trận cổ:
Tướng giỏi dùng Độn Giáp để:
-
Giấu quân
-
Phục kích
-
Chọn giờ đánh
Không phải mê tín.
Mà là:
-
Dùng ánh sáng – sương – gió – địa hình
-
Theo chu kỳ khí tượng
Độn Giáp là:
Binh pháp + thiên văn + khí học.
9️⃣ Ba tầng ứng dụng
| Tầng | Dùng để |
|---|---|
| Thấp | Xem việc, đoán hung cát |
| Trung | Chọn thời – hành sự |
| Cao | Hợp thiên khí – vận đạo |
Đạo gia trọng tầng 2 và 3.
🔟 Kết
Độn Giáp trong Đạo Giáo không phải bói toán đơn thuần.
Nó là:
-
Bản đồ vận hành thiên khí
-
Công cụ điều thời – chuyển vị
-
Pháp môn phối hợp trời người
Một câu tổng kết:
Biết Độn Giáp → không nghịch thiên thời.
Hợp Độn Giáp → mượn lực của Trời.















