Không Nói Ra, Không Có Nghĩa Là Không Biết

Tôi vốn rất ngại nói về bản thân.

Không phải vì không có gì để nói, mà vì từ trước đến nay tôi chưa bao giờ thích quảng cáo, cũng chưa từng chạy quảng cáo. Càng ngại kể, lại càng sợ người khác nghe xong rồi đem câu chuyện của mình sửa lại thành của họ.

Đó không phải chuyện hiếm.

Ví dụ như chuyện tôi học phong thủy, nghiên cứu đá quý và dùng đá trong hóa giải. Khoảng năm 2009, tôi bắt đầu học những khóa giám định đá quý lẻ. Sau đó tiếp tục nghiên cứu, viết cuốn sách đầu tiên về giám định đá, ngọc phong thủy vào khoảng năm 2013.

Nhưng vì muốn hiểu cho đến tận gốc, tôi học tiếp thạc sĩ giám định đá quý từ 2014–2017.

Chuyện này bị người khác lấy lại, sửa thành câu chuyện của họ. Kể cả việc tôi là người Việt đầu tiên học thạc sỹ giám định đá quý ở TQ, cũng có người đem nhận là của họ. Người thích lấy công người khác thì có ngại gì mấy chuyện ấy. Sách văn khấn tôi viết, không ít người đánh máy lại, sửa đôi chỗ cho hợp “ý” rồi tự nhận là sách của họ viết, thậm chí còn gửi nhầm cả cho tôi.

Bởi vậy, tôi ngày càng ngại kể về mình.

Nhưng không kể, người ta lại tưởng mình mới vào nghề.

Tôi bận không có thời gian làm clip trên YT, mới thích thoảng vào Fb viết bài, nhiều người thấy bài mới đăng, nghĩ là tôi … mới nghiên cứu?!

Tư duy cũng khó hiểu.

Đức Lão Tử từng nói trong “Đạo Đức Kinh”

“Đại âm hi thanh, đại tượng vô hình.”

Âm thanh lớn thì khó nghe, hình tượng lớn thì không thấy rõ.

Người thật sự làm việc nhiều năm thường ít nói. Người biết nhiều, chưa chắc thích phô bày. Nhưng thời nay, cái gì không nói ra, nhiều người lại cho là không có.

—***—

Tôi học tiếng Trung từ 1995–1999. Mới hôm trước còn thầy trưởng khoa Trung vào giao lưu bình luận, hình như cũng từng đi xem phong thủy cho thầy.

Nhiều chuyện tôi kể đều là chuyện thật. Chỉ có điều, nhiều năm quá rồi, đôi khi tôi không còn nhớ chính xác từng mốc thời gian. Không phải vì không có, mà vì lâu dần không còn muốn nhớ, cũng không thấy cần phải giữ mãi trong đầu.

Từ năm 2001, tôi đã bắt đầu học và nghiên cứu Đạo giáo.

Không viết ra, không có nghĩa là không biết.

Thời còn dạy trong trường xây dựng, tôi từng bị yêu cầu không được nói về tâm linh. Kể cả chuyện bàn thờ cũng không được nhắc.

Nhưng cấm tôi nói, đâu có nghĩa là tôi không biết.

Sau này tôi thường được mời đi nói chuyện về phong thủy. Và rất nhiều nơi cũng nói trước rằng:

“Anh chỉ được nói về khoa học, không được nói về tâm linh.”

Tôi hiểu điều đó.

Nhưng khoa học vốn khô khan. (May còn giữ được cái ảnh từ thời 2017 này)

Tôi nói khoảng mười lăm phút về địa khí, về đo đạc, về trường khí, thì bắt đầu thấy bên dưới có người nói chuyện riêng, có người mất tập trung.

Lúc ấy, tôi nhớ đến lời của Đức Phật:

“Tùy người mà giảng đạo.”

Và cũng nhớ đến câu của Lão Tử trong “Đạo Đức Kinh”:

“Thánh nhân xử vô vi chi sự, hành bất ngôn chi giáo.”

Bậc trí dùng cách thuận theo mà làm, dạy người không chỉ bằng lời nói.

Cho nên tôi đổi cách nói.

Tôi chuyển sang nói về bàn thờ, về bát hương, về những điều gần gũi mà người ta quan tâm.

Lập tức mọi người tập trung hẳn.

Ai cũng chăm chú lắng nghe.

Rồi từ câu chuyện bàn thờ, tôi lại lồng dần phần khoa học vào bên trong: cách kiểm tra trường khí của bát hương, cách bố trí, cách đo địa khí, vì sao có nơi đặt đúng mà vẫn bất ổn.

Một công đôi việc.

Vẫn nói được khoa học theo yêu cầu, mà mọi người vẫn chịu nghe.

Đó cũng là một cách “thuận theo mà dẫn dắt”.

—***—

Con đường nghiên cứu Đạo giáo của tôi cũng vậy.

Từ năm 2001 đến nay, tôi học, thực hành, nghiên cứu nhiều năm. Thời còn ở trường, dù không thể dạy về tâm linh trong lớp, tôi vẫn mở lớp bên ngoài.

Khoảng 2017–2018, tôi đã dạy vài chục khóa về linh phù Đạo gia.

Cho nên, có những người mới nghiên cứu vài năm, đọc vài cuốn sách, học vài khóa rồi vào nói với tôi rằng thế này sai, thế kia không đúng… tôi thường không muốn tranh luận.

Không phải vì tôi không biết trả lời.

Mà vì người thật sự hiểu, thường không thích hơn thua.

Lão Tử viết:

“Tri giả bất ngôn, ngôn giả bất tri.”

Người thật sự biết thường không thích nói nhiều; người nói quá nhiều, chưa chắc đã biết.

Tất nhiên, câu ấy không phải bảo người biết thì phải im lặng mãi.

Bởi cái dở lớn nhất của Đạo gia từ xưa đến nay chính là giữ kín quá mức.

Cứ nghĩ rằng “hữu xạ tự nhiên hương”, cứ nghĩ người có duyên sẽ tự tìm đến.

Nhưng thời nay, nếu người hiểu không nói, thì người không hiểu sẽ nói thay.

Nếu người có kiến thức không viết ra, thì người khác sẽ viết sai.

Rồi mê tín dân gian, chuyện bịa đặt, chuyện thần bí hóa sẽ được gọi là Đạo giáo.

Đến khi có người đứng ra viết, giải thích cho mọi người hiểu Đạo giáo là gì, khác mê tín ra sao, thì lại có người nhảy vào chê bai, nói rằng sai.

Nhưng hỏi sai ở đâu, đúng thế nào, sách nào dẫn chứng, cơ sở nào chứng minh… thì lại không nói được.

Lão Tử cũng từng nói:

“Thiện giả bất biện, biện giả bất thiện.”

Người thật sự giỏi không thích tranh cãi; người thích tranh cãi, chưa chắc đã thật sự giỏi.

Nếu đã hiểu nhiều như vậy, sao không tự viết ra để giúp người khác?

Sao không lập một trang riêng, một cuốn sách riêng, một bài viết riêng?

Mà cứ chờ đến khi tôi viết, rồi nhảy vào để chê bai.

—***—

Con đường Đạo vốn là con đường khó đi.

Khó không phải vì núi cao sông rộng.

Mà khó vì lòng người.

Lão Tử viết:

“Vi học nhật ích, vi đạo nhật tổn.”

Học tri thức thì mỗi ngày thêm vào; học đạo thì mỗi ngày bớt đi.

Bớt cái hơn thua.

Bớt cái thích chứng tỏ.

Bớt cái muốn người khác phải công nhận mình.

Nhưng dù bớt đến đâu, đôi khi vẫn có những điều cần phải nói.

Không phải để khoe mình.

Mà để người khác hiểu rằng:

Không nói ra, không có nghĩa là không biết.

Không xuất hiện nhiều, không có nghĩa là mới học.

Không tranh cãi, không có nghĩa là không đủ khả năng trả lời.

Chỉ là người đi lâu năm thường hiểu rằng, nói với ai, nói lúc nào, nói bao nhiêu… mới là điều quan trọng.

Và con đường Đạo, vốn từ xưa đến nay vẫn là như vậy:

Đường đi khó, không vì ngăn sông cách núi,
mà vì lòng người ngại núi e sông.

Lại còn gặp thêm “thầy dùi” trên đường.